HTTP İzleme Nedir ve Nasıl Çalışır?
HTTP izleme, bir web sunucusuna HTTP veya HTTPS GET/POST isteği göndererek sunucunun uygulama katmanında doğru yanıt verip vermediğini kontrol eder. Yalnızca bağlantı değil, uygulamanın çalıştığını doğrular.
HTTP monitör şu bilgileri toplar:
- HTTP durum kodu (200, 301, 404, 500 vb.)
- Yanıt süresi (milisaniye)
- Yanıt gövdesinde belirli bir anahtar kelimenin varlığı (içerik doğrulama)
- SSL/TLS sertifikasının geçerliliği
- Header kontrolü (belirli response header'ların varlığı)
HTTP monitörü, bir web sitesinin gerçek kullanıcı deneyimini en doğru simüle eden yöntemdir. E-ticaret, API endpoint'leri ve web uygulamaları için birincil tercih olmalıdır.
TCP İzleme Nedir ve Nasıl Çalışır?
TCP izleme, ağ/taşıma katmanında belirli bir IP ve port kombinasyonuna TCP bağlantısı kurmaya çalışır. HTTP'den farklı olarak, TCP monitörü uygulama protokolünden bağımsızdır — yalnızca portun erişilebilir olup olmadığını test eder.
TCP monitörü şu servisleri izlemek için idealdir:
- Veritabanı sunucuları (MySQL: 3306, PostgreSQL: 5432, MongoDB: 27017)
- SMTP/IMAP/POP3 mail sunucuları
- FTP sunucuları
- Oyun sunucuları ve özel TCP servisleri
- SSH (port 22) erişilebilirliği
- HTTP olmayan API gateway'leri
HTTP vs TCP: Karşılaştırma Tablosu
| Özellik | HTTP İzleme | TCP İzleme |
|---|---|---|
| OSI Katmanı | Uygulama (7) | Taşıma (4) |
| Kontrol Derinliği | Yüksek (durum kodu, içerik) | Orta (port erişilebilirlik) |
| SSL Doğrulama | Evet, dahili | Hayır |
| İçerik Doğrulama | Evet | Hayır |
| Web Uygulamaları | ✓ İdeal | Kısmi |
| Veritabanı Servisleri | Hayır | ✓ İdeal |
| Mail Sunucuları | Hayır | ✓ İdeal |
| Firewall Kısıtlaması | Nadir | Sık (port engellenebilir) |
| Yanlış Alarm Riski | Düşük | Orta |
Hangi Senaryoda Hangisi Kullanılmalı?
HTTP İzleme Tercih Edin:
- Web sitenizin, uygulamanızın veya REST API'nin son kullanıcı deneyimini test etmek istiyorsanız
- Belirli bir sayfanın içeriğinin doğru görüntülendiğini doğrulamak istiyorsanız (örn: "Sepete Ekle" butonu hâlâ var mı?)
- SSL sertifika geçerliliğini takip etmek istiyorsanız
- Yönlendirme (redirect) zincirlerini izlemek istiyorsanız
TCP İzleme Tercih Edin:
- Veritabanı sunucunuzun portu açık mı, dışarıdan ulaşılabilir mi kontrol etmek istiyorsanız
- Mail sunucunuzun 25, 465 veya 587 portları üzerinden erişilebilir olduğunu doğrulamak istiyorsanız
- HTTP katmanı olmayan özel protokoller kullanan servisleri izlemek istiyorsanız
Pro İpucu: HTTP ve TCP'yi birlikte kullanmak en sağlam izleme stratejisini oluşturur. Örneğin web siteniz için HTTP, veritabanı portu için TCP monitörü kurabilirsiniz.
İkisini Birlikte Kullanmak
Gerçek dünya senaryolarında katmanlı bir izleme yaklaşımı önerilir. Bir e-ticaret platformu için örnek strateji:
- HTTPS monitörü — www.siteniz.com (200 OK + "Sepete Ekle" anahtar kelimesi)
- HTTPS monitörü — api.siteniz.com/health (200 OK + JSON yanıt doğrulama)
- TCP monitörü — Veritabanı sunucusu:3306
- SSL monitörü — SSL sertifikası son kullanma uyarısı
- Ping — Sunucu IP ağ erişilebilirliği
Sonuç
HTTP ve TCP izleme birbirini tamamlayan farklı katmanları denetler. Web uygulaması ve son kullanıcı deneyimi için HTTP; altyapı servisleri ve portlar için TCP doğru araçtır. Modern uptime monitoring platformları her iki protokolü de destekler ve bunları tek panelden yönetmenize olanak tanır. UptimeIK ile her iki tip monitörü de ücretsiz planda deneyebilirsiniz.